ΤΡΙΤΟΣ ΗΧΟΣ
Ο συγκεκριμένος ήχος δεν είναι ιδιαίτερα πλούσιος σε μέλη. Αυτό μπορεί να συμβαίνει για δύο λόγους. Ο πρώτος οφείλεται στα παπαδικά μέλη. Σ΄ αυτά τα μέλη λαμβάνεται ο φθόγγος Γα ως Νη, εξαιτίας της φθοράς. Έτσι έχουμε στην πραγματικότητα ήχο πλάγιο του τετάρτου. Ο δεύτερος λόγος οφείλεται στα άλλα δύο είδη του μέλους τα στιχηραρικά και τα ειρμολογικά. Τα στιχηραρικά μέλη αυτού του ήχου δε διαφέρουν κατά την πλοκή από τα ειρμολογικά παρά μόνο στην έκταση των γραμμών.
Μερικά χαρακτηριστικά τροπάρια είναι: "Μεγάλη των μαρτύρων σου, Χριστέ, η δύναμις", "Σταυροφανώς Μωϋσής εν τω όρει", "Θείας πίστεως ομολογία", "Την ωραιότητα", "Επεσκέψατο ημάς εξ ύψους ο Σωτήρ ημών", "Τον νυμφώνα σου βλέπω", ο πολυέλεος "Επί τον ποταμόν Βαβυλώνος", το αργό κεκραγάριο του Ιακώβου Πρωτοψάλτου, χερουβικά και κοινωνικά του Πέτρου Λαμπαδαρίου, κ.α.
| ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΟΙ ΛΟΓΟΙ | ||||||||||||||
| ΓΑ | ΔΙ | ΚΕ | ΖΩ | ΝΗ | ΠΑ | ΒΟΥ | ΓΑ' | |||||||
|
9/8 |
9/8 |
256/243 |
9/8 |
9/8 | 9/8 | 256/243 | ||||||||
|
ΚΑΤΑ ΜΙΣΑΗΛΙΔΗ |
||||||||||||||
| ΓΑ | ΔΙ | ΚΕ | ΖΩ | ΝΗ | ΠΑ | ΒΟΥ | ΓΑ' | |||||||
| 12 | 12 | 11 | 7 | 12 | 11 | 7 | ||||||||
|
Σύμφωνα πάλι με τον ίδιο θεωρητικό, η κλίμακα του τρίτου ήχου βαίνει και ως εξής: |
||||||||||||||
| ΖΩ | ΝΗ | ΠΑ | ΒΟΥ | ΓΑ | ΔΙ | ΚΕ | ΖΩ' | |||||||
| 12 | 12 | 15 | 3 | 12 | 15 | 3 | ||||||||
| ΚΑΤΑ ΧΡΥΣΑΝΘΟ ΚΑΙ ΦΩΚΑΕΑ | ||||||||||||||
| ΝΗ | ΠΑ | ΒΟΥ | ΓΑ | ΔΙ | ΚΕ | ΖΩ | ΝΗ' | |||||||
| 12 | 13 | 3 | 12 | 12 | 5 | 11 | ||||||||
|
ΚΛΙΜΑΚΕΣ ΕΝΑΡΜΟΝΙΟΥ ΓΕΝΟΥΣ ΚΑΤΑ ΧΡΥΣΑΝΘΟ |
||||||||||||||
| ΠΑ | ΒΟΥ | ΓΑ | ΔΙ | ΚΕ | ΖΩ | ΝΗ | ΠΑ' | |||||||
| 3 | 13 | 12 | 12 | 9 | 7 | 12 | ||||||||
| 13 | 3 | 6 | 18 | 9 | 7 | 12 | ||||||||
| 13 | 12 | 3 | 12 | 9 | 7 | 12 | ||||||||
| 13 | 3 | 12 | 12 | 3 | 13 | 12 | ||||||||
| 9 | 7 | 12 | 12 | 3 | 13 | 12 | ||||||||
|
ΚΑΤΑ ΠΑΓΑΝΑ |
||||||||||||||
| ΓΑ | ΔΙ | ΚΕ | ΖΩ | ΝΗ | ΠΑ | ΒΟΥ | ΓΑ' | |||||||
| 12 | 12 | 6 | 12 | 12 | 12 | 6 | ||||||||
|
ΚΑΤΑ ΤΣΙΚΝΟΠΟΥΛΟ |
||||||||||||||
| ΝΗ | ΠΑ | ΒΟΥ | ΓΑ | ΔΙ | ΚΕ | ΖΩ | ΝΗ' | |||||||
| 12 | 5 | 12 | 12 | 5 | 11 | 12 | ||||||||
| 9 | 7 | 12 | 12 | 5 | 11 | 12 | ||||||||
| 13 | 3 | 12 | 12 | 9 | 7 | 12 | ||||||||
| 12 | 12 | 12 | 4 | 12 | 9 | 7 | ||||||||
| 9 | 7 | 21 | 3 | 5 | 11 | 12 | ||||||||
|
ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΜΟΡΦΗ |
||||||||||||||
| ΓΑ | ΔΙ | ΚΕ | ΖΩ | ΝΗ | ΠΑ | ΒΟΥ | ΓΑ' | |||||||
| 12 | 12 | 6 | 12 | 12 | 12 | 6 | ||||||||
Στην Οκτώηχο, ο ήχος χαρακτηρίζεται με τους παρακάτω στίχους:
Ει και τρίτος ει, πλην προς ανδρικούς πόνους
σύνεγγυς ει πως του προάρχοντος, Τρίτε.
Άκομψος, απλούς, ανδρικός πάνυ, Τρίτε,
πέφυνας όντως, και σε τιμώμεν , Τρίτε.
Πλήθους κατάρχων ισαρίθμου σοι, Τρίτε,
πλήθει προσήκεις προσφυώς ηρμοσμένω.
Δηλαδή: Αν και είσαι τρίτος στην τάξη των ήχων, εν τούτοις Τρίτε βρίσκεσαι κάπως κοντά στον Πρώτο, για να εκφράσεις τους ανδρικούς πόνους. Δεν έχεις κομψότητα Τρίτε, αλλά είσαι πράγματι απλός στο μέλος και πολύ ανδροπρεπής και γι΄ αυτό το λόγο σε τιμάμε. Από σένα Τρίτε αρχίζει πλήθος μελών σε τόσα είδη όσα δείχνει ο αριθμός σου, αρμόζεις δε σε πλήθος πρεπόντως οργανωμένου.